Kira bedelinin sözleşmede yazılı kişi dışında üçüncü bir kişinin (eş, çocuk vb.) hesabına ödenmesinin hukuki riskleri ve tahliye sebepleri.
İçindekiler
- 1.I. Kira Borcu Kime Ödenmelidir?
- 1.1.1. Kira Bedeli Kural Olarak Kiraya Verene Ödenmelidir
- 1.2.2. Üçüncü Kişiye Ödeme Her Zaman Geçersiz midir?
- 1.3.3. Kiraya Verenin Eşine Yapılan Ödeme Güvenli midir?
- 2.II. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti
- 2.1.1. Karara Konu Olay
- 2.2.2. Uyuşmazlığın Temel Noktası
- 2.3.3. Bölge Adliye Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
- 2.4.4. Kararın Uygulamadaki Önemi
- 3.III. Üçüncü Kişiye Kira Ödemesi Neden Risklidir?
- 3.1.1. Kiracı Aynı Kirayı İki Kez Ödemek Zorunda Kalabilir
- 3.2.2. İcra Takibi ve Temerrüt Riski Doğabilir
- 3.3.3. WhatsApp Yazışmaları Her Zaman Yeterli Olmayabilir
- 3.4.4. Açıklamaya “Kira” Yazmak Tek Başına Yeterli Değildir
- 3.5.5. Kiraya Verenin Sonradan Ödemeyi Kabul Etmemesi Tahliye Sonucu Doğurabilir
- 4.IV. Kira Borcunun Ödendiği Nasıl İspatlanır?
- 4.1.1. Banka Dekontu Kural Olarak Güçlü Delildir
- 4.2.2. Kira Sözleşmesinde IBAN Açıkça Yazılmalıdır
- 4.3.3. Hesap Değişikliği Yazılı Şekilde Alınmalıdır
- 4.4.4. Üçüncü Kişi Hesabına Ödeme Yapılacaksa Açık Yetki Bulunmalıdır
- 5.V. Kiracı Ne Yapmalı?
- 5.1.1. Sözleşmede Yazılı Hesap Dışına Ödeme Yapmamalıdır
- 5.2.2. Kiraya Verenden Yazılı Onay Almalıdır
- 5.3.3. Banka Açıklamasını Ayrıntılı Yazmalıdır
- 5.4.4. Ödeme Dekontlarını Saklamalıdır
- 5.5.5. Şüpheli Durumda Tevdi Mahalli Tayini Değerlendirilmelidir
- 6.VI. Kiraya Veren Ne Yapmalı?
- 6.1.1. Kira Sözleşmesinde Ödeme Hesabını Açıkça Yazmalıdır
- 6.2.2. Hesap Değişikliğini Yazılı Bildirmelidir
- 6.3.3. Üçüncü Kişi Hesabını Kullanıyorsa Açık Yetkilendirme Yapmalıdır
- 6.4.4. Sonradan Uyuşmazlık Çıkmaması İçin Ek Protokol Yapılmalıdır
- 7.VII. WhatsApp Yazışmaları Kira Ödemesini İspatlar mı?
- 7.1.1. Genel Davalarda WhatsApp Delil Olarak Kullanılabilir
- 7.2.2. İcra Hukukunda İspat Rejimi Daha Sıkıdır
- 7.3.3. İncelenen Kararda WhatsApp Yazışmaları Yeterli Görülmemiştir
- 8.VIII. Üçüncü Kişiye Ödeme Yapılmışsa Ne Yapılabilir?
- 8.1.1. Kiraya Verenden Yazılı Kabul Alınmalıdır
- 8.2.2. Üçüncü Kişiye Karşı Geri Alma Talebi Gündeme Gelebilir
- 8.3.3. İcra Takibi Başlatılmışsa Süreler Kaçırılmamalıdır
- 8.4.4. Genel Mahkemede Menfi Tespit veya İstirdat Davası Değerlendirilebilir
- 9.IX. Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar
- 9.1.1. “Ev Sahibinin Eşi Söyledi” Diyerek Ödeme Yapmak
- 9.2.2. Sadece WhatsApp Yazışmasına Güvenmek
- 9.3.3. Açıklamaya “Kira” Yazmanın Yeterli Olduğunu Düşünmek
- 9.4.4. Sözleşmedeki IBAN Değişikliğini Yazılı Hale Getirmemek
- 9.5.5. İcra Ödeme Emrine Süresinde İtiraz Etmemek
- 10.X. Sıkça Sorulan Sorular
- 11.Sonuç
Kira ilişkilerinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, kira bedelinin sözleşmede yazılı kiraya veren dışında üçüncü bir kişinin banka hesabına ödenmesidir. Uygulamada kiraya verenler bazen kiracıya “Kirayı eşimin hesabına yatır”, “Bundan sonra oğlumun hesabına gönder”, “Şirket hesabına ödeme yap” veya “Bu IBAN’a yatırman yeterli” şeklinde talimat verebilmektedir.
İlk bakışta bu durum pratik ve olağan görünebilir. Kiracı, açıklama kısmına “Ocak ayı kirası”, “Şubat kira bedeli” veya “2025 Mart kira” yazdığında kendisini güvende sanabilir. Ancak kira hukukunda önemli olan yalnızca ödemenin yapılmış olması değildir. Ödemenin doğru kişiye, doğru hesaba ve gerektiğinde ispatlanabilir şekilde yapılması gerekir.
Özellikle kira alacağına dayalı icra takibi ve tahliye süreçlerinde, kira bedelinin sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişinin hesabına yatırılması kiracı açısından ciddi tahliye riski doğurabilir. Kiraya verenin açık onayı veya kira sözleşmesinde buna ilişkin düzenleme yoksa, üçüncü kişiye yapılan ödeme “kira ödemesi” olarak kabul edilmeyebilir. Bu durumda kiracı, gerçekte ödeme yapmış olsa bile hukuken kira borcunu ödememiş sayılabilir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin 04.02.2025 tarihli, 2024/1607 E. ve 2025/223 K. sayılı kararı da bu konuda kiracılar açısından son derece önemli bir uyarı niteliğindedir. Kararda, kiraya verenin eşinin banka hesabına “kira” açıklamasıyla yapılan ödemeler, kira sözleşmesinde bu yönde hüküm bulunmadığı ve kiraya verenin açık kabulü olmadığı gerekçesiyle kira ödemesi olarak kabul edilmemiştir.
I. Kira Borcu Kime Ödenmelidir?
1. Kira Bedeli Kural Olarak Kiraya Verene Ödenmelidir
Kira sözleşmesinde kiracı, kiralananı kullanma hakkı elde ederken, bunun karşılığında kira bedelini ödeme borcu altına girer. Bu borcun muhatabı, kural olarak kira sözleşmesinde kiraya veren olarak yer alan kişidir. Eğer sözleşmede ödeme yapılacak banka hesabı açıkça yazılmışsa, kiracı kira bedelini bu hesaba ödemelidir.
Kira bedeli bir para borcudur. Türk Borçlar Kanunu m. 89’a göre borcun ifa yeri tarafların açık veya örtülü iradesine göre belirlenir; aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Kira sözleşmesinde belirli bir IBAN veya ödeme hesabı kararlaştırılmışsa, tarafların iradesi öncelikle bu yönde kabul edilir.
Bu nedenle kiracı, kira sözleşmesinde yazılı hesap dışında başka bir hesaba ödeme yapacaksa, bu değişikliğin kiraya veren tarafından açıkça ve ispatlanabilir şekilde kabul edildiğinden emin olmalıdır.
2. Üçüncü Kişiye Ödeme Her Zaman Geçersiz midir?
Hayır. Üçüncü kişiye yapılan ödeme her durumda geçersiz değildir. Kiraya veren açıkça yetki vermişse, kira sözleşmesinde üçüncü kişinin hesabına ödeme yapılacağı yazılıysa veya kiraya veren bu ödemeleri açık şekilde kabul etmişse üçüncü kişiye yapılan ödeme geçerli kabul edilebilir.
Ancak sorun, bu onayın ispatında ortaya çıkar. Kiraya veren daha sonra “Ben bu hesabı kabul etmedim”, “Bu kişi benim adıma tahsil yetkilisi değildi” veya “Eşimin hesabına yapılan ödemeler bana yapılmış sayılmaz” derse, kiracı ödemenin geçerli olduğunu ispatlamak zorunda kalabilir.
Özellikle icra hukuk mahkemesindeki itirazın kaldırılması ve tahliye yargılamalarında ispat kuralları dar ve şeklidir. Bu nedenle kiracının yalnızca banka dekontu veya WhatsApp yazışmasına güvenmesi her zaman yeterli olmayabilir.
3. Kiraya Verenin Eşine Yapılan Ödeme Güvenli midir?
Kiraya verenin eşi, çocuğu, kardeşi veya yakını olması, o kişiye yapılan ödemenin otomatik olarak kiraya verene yapılmış sayılacağı anlamına gelmez. Kiraya verenin eşi dahi olsa, bu kişi kira sözleşmesinin tarafı değilse ve kiraya veren tarafından açıkça yetkilendirilmemişse ödeme risklidir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararında da tam olarak bu nokta vurgulanmıştır. Kiracı, kiraya verenin eşiyle WhatsApp üzerinden yazıştığını ve kiraları eşin banka hesabına yatırdığını ileri sürmüştür. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi, kira sözleşmesinde bu ödeme şekline ilişkin açık hüküm bulunmadığını, kiraya verenin de açık kabulünün olmadığını belirterek bu ödemeleri kira borcunu sona erdiren ödeme olarak kabul etmemiştir.
II. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti
1. Karara Konu Olay
Karara konu olayda kiraya veren ile kiracı arasında 01.01.2022 başlangıç tarihli kira sözleşmesi bulunmaktadır. Kiraya veren, kiracı hakkında 2023 yılı Ocak-Eylül aylarına ilişkin kira alacakları için haciz ve tahliye talepli ilamsız icra takibi başlatmıştır.
Kiracı ise kira borcu bulunmadığını, kiraları kiraya verenin eşinin banka hesabına yatırdığını, bu konuda kiraya verenin eşiyle WhatsApp yazışmaları bulunduğunu savunmuştur. Kiracı, yaptığı ödemelerde yıl, ay ve kira açıklamasının bulunduğunu belirtmiştir.
İlk derece mahkemesi, davayı kısmen kabul etmiş ve kiracının tahliyesine karar vermiştir. Tarafların istinaf başvurusu üzerine dosya İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi tarafından incelenmiştir.
2. Uyuşmazlığın Temel Noktası
Uyuşmazlığın temel noktası şudur: Kiracının, kira sözleşmesinin tarafı olmayan kiraya verenin eşinin banka hesabına yaptığı ödemeler kira borcunu sona erdirir mi?
Kiracı, ödemelerin açıklama kısmına kira bedeli olduğunu yazmış ve bu ödemeleri kiraya verenin eşinin yönlendirmesiyle yaptığını savunmuştur. Buna karşılık kiraya veren, eşinin hesabına yapılan ödemeleri kabul etmediğini ve bu ödemelerin kira borcunu sona erdirmeyeceğini ileri sürmüştür.
3. Bölge Adliye Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
Bölge Adliye Mahkemesi, kiraya verenin eşinin banka hesabına yapılan ödemelerin kira bedeli olarak kabul edilemeyeceğine karar vermiştir. Kararda özellikle şu hususlar öne çıkmaktadır:
- Kira sözleşmesinde, kiraların kiraya verenin eşinin hesabına ödeneceğine ilişkin açık bir hüküm yoktur.
- Kiraya verenin, eşinin hesabına yapılan ödemeleri açık şekilde kabul ettiği ispatlanamamıştır.
- Kiracının dayandığı WhatsApp yazışmaları, İcra ve İflas Kanunu’nun ilgili hükümleri kapsamında ödeme savunmasını ispatlamaya yeterli belge niteliğinde görülmemiştir.
- Ödeme açıklamasında “kira” yazması, tek başına ödemenin geçerli kira ödemesi sayılması için yeterli kabul edilmemiştir.
Bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi, üçüncü kişi hesabına yapılan ödemeleri kira borcunu sona erdiren ödeme olarak kabul etmemiş; itirazın kaldırılmasına, takibin 56.500 TL üzerinden devamına, icra inkâr tazminatına ve kiracının tahliyesine karar vermiştir.
4. Kararın Uygulamadaki Önemi
Bu karar, kiracılar bakımından son derece önemli bir uyarı içermektedir: Kiracı, kira bedelini sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişinin hesabına öderken yalnızca iyi niyetli olmasına güvenmemelidir. Üçüncü kişi kiraya verenin eşi, çocuğu veya yakını olsa bile, kiraya verenin açık ve ispatlanabilir yetkilendirmesi yoksa kiracı temerrüde düşebilir.
Bu durum yalnızca kira alacağının tekrar talep edilmesine değil, aynı zamanda temerrüt nedeniyle tahliyeye de yol açabilir.
III. Üçüncü Kişiye Kira Ödemesi Neden Risklidir?
1. Kiracı Aynı Kirayı İki Kez Ödemek Zorunda Kalabilir
Kiracı, kiraya verenin açık yazılı onayı olmadan üçüncü kişinin hesabına ödeme yaparsa, kiraya veren daha sonra bu ödemeyi kabul etmeyebilir. Böyle bir durumda kiracı, gerçekte ödeme yapmış olmasına rağmen kira borcunu hukuken ispatlayamayabilir.
Sonuç olarak kiracı, üçüncü kişiye yaptığı ödemeyi geri almak için ayrıca o kişiye başvurmak zorunda kalabilir. Buna rağmen kiraya verene karşı kira borcu devam ediyor kabul edilebilir.
Bu ihtimal kiracı açısından son derece ağırdır. Çünkü kiracı hem ödediği parayı geri alamama riskiyle hem de kiraya verene karşı yeniden ödeme ve tahliye riskiyle karşılaşabilir.
2. İcra Takibi ve Temerrüt Riski Doğabilir
Kiraya veren, kira bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek kiracı hakkında haciz ve tahliye talepli icra takibi başlatabilir. Kiracı ödeme emrine itiraz ederse takip durur; ancak kiraya veren icra hukuk mahkemesinde itirazın kaldırılması ve tahliye talep edebilir.
Kira alacağına dayalı tahliye takiplerinde kiracı, kira borcunu ödediğini kanunda aranan nitelikte belgelerle ispatlamak zorundadır. İİK m. 269/c çerçevesinde, borçlu kiracı akdi reddetmeyip kiranın ödendiğini veya başka bir sebeple istenemeyeceğini ileri sürüyorsa, itiraz sebeplerini kanunda öngörülen nitelikte belgelerle ispatlamalıdır.
Üçüncü kişiye yapılan ödeme, kiraya verenin açık kabulüyle desteklenmiyorsa bu ispat yükü kiracı açısından ciddi sorun yaratır.
3. WhatsApp Yazışmaları Her Zaman Yeterli Olmayabilir
Günümüzde kiraya veren ve kiracı arasındaki birçok iletişim WhatsApp, SMS veya e-posta üzerinden yapılmaktadır. Bu yazışmalar bazı davalarda delil olarak kullanılabilir. Ancak kira alacağına dayalı icra hukuk mahkemesindeki itirazın kaldırılması yargılamasında, ödeme savunmasının ispatı bakımından daha sıkı belge şartları gündeme gelir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararında da kiracının, kiraya verenin eşiyle yaptığı WhatsApp yazışmalarına dayanması yeterli görülmemiştir. Mahkeme, bu yazışmaları İİK anlamında ödeme savunmasını ispata elverişli belge olarak kabul etmemiştir.
Bu nedenle kiracının “WhatsApp’ta bana bu IBAN’a yatırmam söylendi” savunması, her durumda tahliye riskini ortadan kaldırmayabilir.
4. Açıklamaya “Kira” Yazmak Tek Başına Yeterli Değildir
Kiracılar çoğu zaman banka açıklamasına “Ocak kirası”, “Şubat ayı kira bedeli” veya “Ev kirası” yazdığında ödemenin güvence altında olduğunu düşünür. Ancak ödeme yapılan hesap kira sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü kişiye aitse, açıklamada kira yazması tek başına yeterli olmayabilir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararında da üçüncü kişinin hesabına yapılan ödemelerin açıklama kısmında kira olduğu belirtilmesine rağmen, kiraya verenin açık muvafakati bulunmadığı için bu ödemeler kira ödemesi sayılmamıştır.
5. Kiraya Verenin Sonradan Ödemeyi Kabul Etmemesi Tahliye Sonucu Doğurabilir
Kiraya veren üçüncü kişiye yapılan ödemeleri sonradan kabul etmezse, kiracı temerrüde düşmüş sayılabilir. Kira borcunun ödenmemesi hâlinde kiraya veren, icra takibi başlatabilir ve ödeme süresi içinde borç ödenmezse tahliye isteyebilir.
Bu nedenle üçüncü kişi hesabına ödeme yapmak, yalnızca ödeme ispatı bakımından değil, doğrudan kiracının barınma hakkı ve taşınmazdaki kullanım hakkı bakımından da risklidir.
IV. Kira Borcunun Ödendiği Nasıl İspatlanır?
1. Banka Dekontu Kural Olarak Güçlü Delildir
Kira bedelinin kiraya verenin sözleşmede belirtilen banka hesabına ödenmesi hâlinde banka dekontu güçlü bir delildir. Dekontta ödeme tarihi, tutar, gönderen, alıcı, IBAN ve açıklama bilgileri yer aldığı için kira borcunun ödendiğini göstermeye elverişlidir.
Ancak banka dekontunun güçlü delil olabilmesi için alıcı hesabın doğru kişiye ait olması gerekir. Eğer alıcı hesap üçüncü kişiye aitse, dekont tek başına yeterli olmayabilir.
2. Kira Sözleşmesinde IBAN Açıkça Yazılmalıdır
Kiracı için en güvenli yol, kira sözleşmesinde kira bedelinin hangi hesaba ödeneceğinin açıkça yazılmasıdır. Sözleşmede kiraya verenin IBAN’ı, hesap sahibi adı ve ödeme açıklaması belirtilmelidir.
Eğer kira bedeli kiraya veren dışında bir kişinin hesabına ödenecekse, bu kişinin hesabına ödeme yapılacağı da kira sözleşmesinde açıkça düzenlenmelidir. Örneğin “Kira bedelleri kiraya verenin talimatı doğrultusunda … adına kayıtlı … IBAN numaralı hesaba ödenecektir” şeklinde açık bir düzenleme yapılabilir.
3. Hesap Değişikliği Yazılı Şekilde Alınmalıdır
Kira sözleşmesinden sonra ödeme hesabı değiştirilecekse, kiracı bu değişikliği mutlaka yazılı ve ispatlanabilir şekilde almalıdır. Sözlü talimat, telefon görüşmesi veya yalnızca üçüncü kişiyle yapılan yazışma güvenli değildir.
En güvenli yöntemler şunlardır:
- Kiraya veren tarafından imzalanmış yazılı talimat alınması,
- Noter ihtarnamesiyle yeni IBAN’ın bildirilmesi,
- Kira sözleşmesine ek protokol yapılması,
- Kiraya verenin güvenli elektronik imza veya kayıtlı elektronik posta ile bildirim yapması,
- Kiraya verenin bizzat gönderdiği yazılı ve imzalı belgeyle üçüncü kişi hesabını yetkilendirmesi.
4. Üçüncü Kişi Hesabına Ödeme Yapılacaksa Açık Yetki Bulunmalıdır
Kiraya veren, kiracının üçüncü kişinin hesabına ödeme yapmasını istiyorsa bu yetki açık olmalıdır.
Yetki belgesinde şu unsurlar yer almalıdır:
- Kiraya verenin adı, soyadı ve imzası,
- Kiracının adı, soyadı,
- Kiralananın adresi,
- Üçüncü kişinin adı, soyadı,
- Üçüncü kişinin IBAN bilgisi,
- Ödemenin kira borcuna mahsuben yapılacağının açıkça belirtilmesi,
- Yetkinin hangi kira dönemleri için geçerli olduğu,
- Tarih ve imza.
Bu şekilde düzenlenmiş bir belge, ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda kiracı bakımından ciddi koruma sağlar.
V. Kiracı Ne Yapmalı?
1. Sözleşmede Yazılı Hesap Dışına Ödeme Yapmamalıdır
Kiracı, kira sözleşmesinde yazılı hesap dışında başka bir hesaba ödeme yapmamalıdır. Kiraya veren telefonla, mesajla veya üçüncü kişi aracılığıyla farklı bir IBAN bildirirse, kiracı bu bildirimi yazılı ve imzalı hale getirmeden ödeme yapmamalıdır.
Özellikle “eşimin hesabına yatır”, “oğlumun hesabına gönder”, “şirket hesabına at” gibi talepler karşısında kiracı dikkatli davranmalıdır.
2. Kiraya Verenden Yazılı Onay Almalıdır
Kiracı, üçüncü kişinin hesabına ödeme yapacaksa mutlaka kiraya verenden yazılı onay almalıdır. Bu onay, mümkünse noter ihtarnamesi veya ek protokol şeklinde olmalıdır.
Yalnızca üçüncü kişinin “Ben ev sahibinin eşiyim, bana yatırabilirsiniz” demesi yeterli değildir. Önemli olan, kira sözleşmesinin tarafı olan kiraya verenin bu ödemeyi açıkça kabul ettiğinin ispatlanabilmesidir.
3. Banka Açıklamasını Ayrıntılı Yazmalıdır
Kira ödemesi yapılırken açıklama kısmı mutlaka ayrıntılı yazılmalıdır. Örneğin:
- “2025 Ocak ayı … adresli konut kira bedeli”
- “01.01.2025-31.01.2025 dönemi kira ödemesi”
- “Kiraya veren … adına kira borcuna mahsuben ödeme”
Ancak tekrar vurgulamak gerekir: Açıklamanın doğru yazılması tek başına yeterli değildir. Ödeme yapılan hesabın doğru kişi veya yetkilendirilmiş kişi hesabı olması gerekir.
4. Ödeme Dekontlarını Saklamalıdır
Kiracı tüm ödeme dekontlarını düzenli şekilde saklamalıdır. Dekontlar yalnızca banka uygulamasında bırakılmamalı; PDF olarak indirilmeli, e-posta ile saklanmalı veya güvenli dijital arşive kaydedilmelidir.
Özellikle uzun süreli kira ilişkilerinde geçmiş yıllara ait ödemelerin ispatı gerekebilir.
5. Şüpheli Durumda Tevdi Mahalli Tayini Değerlendirilmelidir
Kiraya veren kira bedelini almaktan kaçınıyor, sürekli farklı hesaplar bildiriyor veya ödeme konusunda belirsizlik yaratıyorsa kiracı mahkemeden tevdi mahalli tayini talep etmeyi değerlendirebilir.
Tevdi mahalli tayini ile kira bedelinin yatırılacağı yer mahkeme tarafından belirlenir. Böylece kiracı, kira borcunu ödeme iradesini ispatlayarak temerrüt riskinden korunabilir.
VI. Kiraya Veren Ne Yapmalı?
1. Kira Sözleşmesinde Ödeme Hesabını Açıkça Yazmalıdır
Kiraya veren, kira bedelinin hangi hesaba ödeneceğini sözleşmede açıkça belirtmelidir. IBAN, hesap sahibi adı ve ödeme tarihi net şekilde yazılmalıdır.
Bu düzenleme hem kiraya veren hem de kiracı açısından ispat kolaylığı sağlar.
2. Hesap Değişikliğini Yazılı Bildirmelidir
Kiraya veren, kira ödemelerinin başka bir hesaba yapılmasını istiyorsa bunu yazılı olarak kiracıya bildirmelidir. Bu bildirim açık, tarihli ve imzalı olmalıdır.
Eğer ödeme üçüncü kişinin hesabına yapılacaksa, kiraya veren bu kişiyi açıkça yetkilendirmelidir. Aksi hâlde ileride ödeme uyuşmazlığı çıkabilir.
3. Üçüncü Kişi Hesabını Kullanıyorsa Açık Yetkilendirme Yapmalıdır
Kiraya veren, eşinin, çocuğunun veya şirketinin hesabını kullanmak istiyorsa kiracıya şu şekilde açık bir yetki vermelidir:
“Kira bedellerinin … adına kayıtlı … IBAN numaralı hesaba ödenmesini kabul ediyorum. Bu hesaba yapılan ödemeler tarafıma yapılmış sayılacaktır.”
Bu tür bir yazılı beyan, hem kiraya vereni hem de kiracıyı korur.
4. Sonradan Uyuşmazlık Çıkmaması İçin Ek Protokol Yapılmalıdır
Taraflar kira sözleşmesinden sonra ödeme hesabını değiştirmek istiyorsa, en güvenli yöntem ek protokol yapmaktır. Ek protokolde yeni ödeme hesabı, ödeme dönemi, hesap sahibi ve ödemenin kira borcuna mahsuben yapılacağı açıkça belirtilmelidir.
VII. WhatsApp Yazışmaları Kira Ödemesini İspatlar mı?
1. Genel Davalarda WhatsApp Delil Olarak Kullanılabilir
WhatsApp yazışmaları, bazı hukuk davalarında delil olarak ileri sürülebilir. Ancak yazışmaların kime ait olduğu, değiştirilip değiştirilmediği, hukuka uygun elde edilip edilmediği ve içeriklerinin neyi ispat ettiği ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle WhatsApp yazışmaları hiçbir zaman kendiliğinden ve tartışmasız delil sayılmaz. Gerekirse bilirkişi incelemesi, telefon kayıtları veya diğer delillerle desteklenmesi gerekir.
2. İcra Hukukunda İspat Rejimi Daha Sıkıdır
Kira alacağına dayalı itirazın kaldırılması ve tahliye davalarında ispat rejimi daha dardır. Borçlu kiracı, ödeme savunmasını İİK’da öngörülen nitেলিkte belgelerle ispatlamalıdır.
Bu nedenle genel mahkemede tartışılabilecek bazı deliller, icra hukuk mahkemesinde itirazın kaldırılması aşamasında yeterli görülmeyebilir.
3. İncelenen Kararda WhatsApp Yazışmaları Yeterli Görülmemiştir
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararında kiracı, kiraya verenin eşiyle yaptığı WhatsApp yazışmalarına dayanmıştır. Ancak mahkeme, bu yazışmaları İİK kapsamında ödeme savunmasını ispata yeterli belge olarak kabul etmemiştir. Sonuç olarak eşin hesabına yapılan ve açıklamasında kira yazan ödemeler kira borcunu sona erdirmiş sayılmamıştır.
Bu karar, kiracıların yalnızca WhatsApp yazışmasına güvenerek üçüncü kişi hesabına ödeme yapmasının ne kadar riskli olduğunu göstermektedir.
VIII. Üçüncü Kişiye Ödeme Yapılmışsa Ne Yapılabilir?
1. Kiraya Verenden Yazılı Kabul Alınmalıdır
Kiracı geçmişte üçüncü kişinin hesabına ödeme yapmışsa, mümkünse kiraya verenden bu ödemeleri kabul ettiğine dair yazılı beyan almalıdır. Bu beyanda hangi tarihlerde, hangi hesaba, hangi tutarlarda yapılan ödemelerin kira borcuna mahsuben kabul edildiği açıkça yazılmalıdır.
2. Üçüncü Kişiye Karşı Geri Alma Talebi Gündeme Gelebilir
Kiraya veren üçüncü kişiye yapılan ödemeleri kabul etmezse, kiracı bu kişiye karşı sebepsiz zenginleşme veya vekâletsiz iş görme gibi hukuki sebeplerle başvuru yapmayı değerlendirebilir. Ancak bu yol, kiraya verene karşı tahliye riskini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
3. İcra Takibi Başlatılmışsa Süreler Kaçırılmamalıdır
Kiracıya kira alacağı ve tahliye talepli ödeme emri tebliğ edilmişse, yasal süreler çok önemlidir. Kiracı süresinde itiraz etmeli; ayrıca otuz günlük ödeme süresi içinde ödeme yapılmaması hâlinde tahliye riski doğabileceğini unutmamalıdır.
İtiraz edilmiş olsa bile, ödeme süresinin ve temerrüt şartlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle ödeme emri tebliğ edildiğinde vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.
4. Genel Mahkemede Menfi Tespit veya İstirdat Davası Değerlendirilebilir
Kiracı, üçüncü kişiye yaptığı ödemelerin kira borcuna mahsup edilmesi gerektiğini düşünüyor ancak icra hukuk mahkemesinde bunu ispatlayamıyorsa, somut olaya göre genel mahkemede menfi tespit veya istirdat davası gibi yollar değerlendirilebilir.
Ancak bu davaların tahliye sürecini otomatik olarak durdurmayabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle strateji dosyanın aşamasına göre belirlenmelidir.
IX. Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar
1. “Ev Sahibinin Eşi Söyledi” Diyerek Ödeme Yapmak
Kiracılar çoğu zaman kiraya verenin eşiyle iletişim kurdukları için bu kişiye ödeme yapmayı güvenli zanneder. Ancak eş olmak, kira bedelini tahsil yetkisini kendiliğinden vermez. Açık yetkilendirme yoksa ödeme risklidir.
2. Sadece WhatsApp Yazışmasına Güvenmek
WhatsApp yazışmaları her durumda yeterli delil değildir. Özellikle icra hukuk mahkemesindeki itirazın kaldırılması ve tahliye yargılamasında bu yazışmalar ödeme savunmasını ispatlamaya yetmeyebilir.
3. Açıklamaya “Kira” Yazmanın Yeterli Olduğunu Düşünmek
Ödeme açıklamasında kira yazılması önemlidir; ancak alıcı hesabın doğru kişi veya yetkilendirilmiş kişi hesabı olması gerekir. Üçüncü kişi hesabına yapılan ödemede açıklama tek başına koruma sağlamayabilir.
4. Sözleşmedeki IBAN Değişikliğini Yazılı Hale Getirmemek
Taraflar sözlü olarak yeni IBAN belirleyebilir. Ancak bu değişiklik yazılı hale getirilmezse ileride ispat sorunu çıkar. Özellikle kiraya veren değişikliği inkâr ederse kiracı zor durumda kalabilir.
5. İcra Ödeme Emrine Süresinde İtiraz Etmemek
Kiracı ödeme yaptığını düşünse bile, kendisine gelen ödeme emrine süresinde itiraz etmezse takip kesinleşebilir. Bu nedenle kira alacağı ve tahliye talepli icra takibi ciddiye alınmalı ve süreler dikkatle takip edilmelidir.
X. Sıkça Sorulan Sorular
1. Ev sahibim kirayı eşinin hesabına yatırmamı isterse ne yapmalıyım?
Kiraya verenin bu talebini yazılı ve imzalı şekilde almalısınız. En güvenli yol, kira sözleşmesine ek protokol yapılması veya kiraya verenin açıkça “eşimin hesabına yapılan ödemeler bana yapılmış sayılır” şeklinde yazılı talimat vermesidir.
2. Kirayı ev sahibinin eşine ödersem borcum sona erer mi?
Kiraya veren eşin hesabına ödeme yapılmasını açıkça kabul etmişse borç sona erebilir. Ancak böyle bir açık yetki veya kabul yoksa, eşin hesabına yapılan ödeme kira borcunu sona erdirmeyebilir ve tahliye riski doğabilir.
3. Dekont açıklamasına “kira” yazmam yeterli midir?
Hayır. Açıklamaya kira yazmak önemlidir; ancak ödeme yapılan hesabın kiraya verene veya onun açıkça yetkilendirdiği kişiye ait olması gerekir. Üçüncü kişi hesabına yapılan ödemede açıklama tek başına yeterli olmayabilir.
4. WhatsApp’ta ev sahibinin eşi bana IBAN attı, bu delil olur mu?
WhatsApp yazışmaları bazı davalarda delil olarak değerlendirilebilir. Ancak kira alacağına dayalı itirazın kaldırılması ve tahliye yargılamasında, ödeme savunmasını ispatlamak için her zaman yeterli görülmeyebilir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararında WhatsApp yazışmaları yeterli kabul edilmemiştir.
5. Kiraya veren yıllarca üçüncü kişi hesabına yapılan ödemelere itiraz etmedi; yine de risk var mı?
Eğer kiraya veren uzun süre bu ödemeleri açıkça kabul etmişse, somut olaya göre zımni kabul tartışması yapılabilir. Ancak bu hususun ispatı her zaman kolay değildir. En güvenli yol, ödeme hesabını yazılı hale getirmektir.
6. Kira sözleşmesinde IBAN yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Kiraya verenden yazılı IBAN bilgisi alınmalıdır. Eğer ödeme hesabı üçüncü kişiye aitse, bu kişinin kiraya veren adına kira tahsil etmeye yetkili olduğu açıkça yazılmalıdır.
7. Kiraya veren ödeme almaktan kaçınıyorsa ne yapılabilir?
Kiraya veren ödeme almaktan kaçınıyor veya sürekli farklı hesaplar bildirerek belirsizlik yaratıyorsa, tevdi mahalli tayini talep edilmesi değerlendirilebilir.
8. Üçüncü kişiye ödediğim kiralar kabul edilmedi; ne yapabilirim?
Öncelikle kiraya verenden yazılı kabul alınmaya çalışılmalıdır. İcra takibi varsa yasal süreler içinde itiraz ve ödeme stratejisi belirlenmelidir. Ayrıca üçüncü kişiye karşı geri alma veya genel mahkemede menfi tespit gibi yollar somut olaya göre değerlendirilebilir.
Sonuç
Kira bedelinin üçüncü kişiye ödenmesi, uygulamada basit bir ödeme kolaylığı gibi görünse de ciddi hukuki riskler doğurabilir. Kiraya verenin eşi, çocuğu veya yakını dahi olsa, kira sözleşmesinin tarafı olmayan kişinin hesabına yapılan ödeme, kiraya verenin açık kabulü yoksa kira borcunu sona erdirmeyebilir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin 04.02.2025 tarihli kararı bu konuda önemli bir örnektir. Kararda, kiraya verenin eşinin banka hesabına açıklamasında kira yazılarak yapılan ödemeler, kira sözleşmesinde bu ödeme şekline ilişkin hüküm bulunmadığı ve kiraya verenin açık muvafakati ispatlanamadığı için kira ödemesi olarak kabul edilmemiştir. Bunun sonucunda kiracı hakkında itirazın kaldırılmasına, icra inkâr tazminatına ve temerrüt nedeniyle tahliyeye karar verilmiştir.
Bu nedenle kiracılar, kira bedelini yalnızca kira sözleşmesinde belirtilen hesaba veya kiraya verenin açıkça ve yazılı olarak yetkilendirdiği hesaba ödemelidir. Kiraya verenler ise ödeme hesabı değişikliklerini mutlaka yazılı şekilde bildirmeli ve üçüncü kişi hesabı kullanılacaksa bu yetkiyi açıkça düzenlemelidir.
Hukuk büromuz; kira alacağına dayalı icra takipleri, temerrüt nedeniyle tahliye, üçüncü kişiye yapılan kira ödemelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, itirazın kaldırılması, tahliye davaları ve kira sözleşmelerinin hazırlanması süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Av. Ümit Değirmencioğlu
Avukat / İstanbul





